THỊ TRƯỜNG TÀU CONTAINER: ÁP LỰC NGUỒN CUNG SẼ RÕ HƠN TỪ NĂM 2027
Sau giai đoạn liên tục thiếu tàu và thiếu chỗ, thị trường container năm 2026 đang bắt đầu xuất hiện một chuyển động ngược chiều: nguồn cung tàu tăng nhanh, trong khi nhu cầu vẫn đang duy trì ở mức tốt. Đây là trạng thái chưa tạo ra dư cung ngay lập tức, nhưng đang đặt nền cho một thị trường cạnh tranh hơn từ năm 2027.
Theo Linerlytica, orderbook tàu container đã vượt 40% đội tàu hiện hữu, tương đương khoảng 13,7 triệu TEU vào giữa tháng 7/2026. Trong khi đó, nguồn cung thực tế chưa tăng tương ứng: tháng 6, tăng trưởng nhu cầu tính theo TEU-mile đạt 7,3%, cao hơn mức tăng cung tàu 5,4%. Cùng thời điểm, khoảng 10,9% đội tàu đang phải chờ tại các cảng, khiến một phần capacity bị loại khỏi thị trường trong ngắn hạn.
Điều này lý giải vì sao charter rates và freight rates vẫn được duy trì ở mức cao dù lượng tàu đặt đóng đã rất lớn. Nút thắt hiện nay không nằm hoàn toàn ở số lượng tàu, mà ở việc bao nhiêu capacity thực sự có thể được khai thác.
Q4/2026: thị trường vẫn có điểm tựa
Trong quý IV, nhu cầu từ châu Á nhiều khả năng vẫn là yếu tố hỗ trợ chính. Maersk cho biết xuất khẩu Trung Quốc chưa có dấu hiệu suy yếu rõ rệt và đã nâng dự báo EBITDA năm 2026 lên 10,5–12,5 tỷ USD; congestion tại Shanghai có thời điểm khiến tàu phải chờ tới 12 ngày.
Tuy nhiên, Red Sea/Suez sẽ là biến số quan trọng hơn trong nửa cuối năm. Maersk và Hapag-Lloyd đã bắt đầu đưa thêm dịch vụ trở lại tuyến Suez; Linerlytica ước tính hiện vẫn có hơn 780 tàu, tương đương 11,3 triệu TEU, đang được triển khai trên các tuyến đi vòng Cape. Nếu các tuyến này dần trở lại Suez, hơn 120 tàu, tương đương khoảng 1,7 triệu TEU, có thể được giải phóng khỏi mạng lưới.
Vì vậy, Q4/2026 nhiều khả năng vẫn giữ được mặt bằng thị trường tương đối tốt, nhưng dư địa tăng cước sẽ không còn rộng như giai đoạn thiếu capacity vừa qua.
2027: bài toán sẽ chuyển từ thiếu tàu sang quản trị capacity
Đây mới là điểm đáng chú ý của chu kỳ tới.
Lượng tàu mới tiếp tục được bàn giao trong khi orderbook đã ở mức kỷ lục. Nếu nhu cầu không tăng đủ nhanh, thị trường sẽ chuyển sang cạnh tranh về giá và hiệu suất khai thác. Áp lực sẽ đặc biệt rõ nếu tuyến Suez được khôi phục trên diện rộng, bởi khi đó vừa có capacity mới, vừa có capacity được giải phóng từ việc rút ngắn vòng quay tàu.
Tuy nhiên, gọi 2027 là năm “dư tàu” ngay lúc này là quá sớm. Khả năng hấp thụ nguồn cung còn phụ thuộc vào tăng trưởng thương mại, tình trạng congestion, tốc độ quay lại Suez và khả năng các hãng điều tiết capacity bằng blank sailing, thay đổi tuyến hoặc loại bỏ tàu cũ.
Điều đáng theo dõi hơn là cơ cấu đầu tư. Linerlytica ghi nhận các hãng vẫn tiếp tục đặt tàu, trong đó các đơn hàng mới không chỉ tập trung vào tàu lớn mà còn mở rộng sang tàu cỡ trung và feeder cho các tuyến khu vực. Một ví dụ gần đây là các dịch vụ Intra-Asia mới sử dụng tàu khoảng 1.400–2.500 TEU, cho thấy cạnh tranh đang mở rộng xuống các tuyến regional thay vì chỉ tập trung ở các tuyến mainline.
Nhìn về 2027, vấn đề của thị trường không còn đơn giản là “có đủ tàu hay không”, mà là các hãng sẽ phải làm gì với một lượng capacity ngày càng lớn. Những hãng kiểm soát tốt mạng lưới, lựa chọn đúng cỡ tàu và điều chỉnh capacity nhanh sẽ có lợi thế hơn khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh mới.
