|
TIN TỨC CHUYÊN NGÀNH
HÀNG BỊ HƯ HỎNG, MẤT MÁT: AI CHỊU TRÁCH NHIỆM – FORWARDER HAY HÃNG TÀU?
Trong hoạt động vận tải quốc tế, câu hỏi thường gặp nhất khi hàng hóa bị hư hỏng hoặc mất mát là: ai sẽ chịu trách nhiệm – công ty giao nhận (forwarder) hay hãng tàu (carrier)? Để trả lời, cần dựa vào quy định pháp luật về giới hạn trách nhiệm của người vận chuyển đường biển và bản chất hợp đồng dịch vụ logistics.
🚢 Vai trò của hãng tàu (Carrier)
- Hãng tàu là người vận chuyển theo hợp đồng vận tải biển.
- Theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam, người vận chuyển có trách nhiệm giao hàng nguyên vẹn cho người nhận tại cảng đến.
- Nếu hàng hóa bị mất mát, hư hỏng trong quá trình vận chuyển trên biển, hãng tàu phải chịu trách nhiệm bồi thường, trừ khi chứng minh được thiệt hại xuất phát từ các nguyên nhân miễn trách (thiên tai, cháy nổ không do lỗi, hành vi chiến tranh, lỗi của chủ hàng…).
- Hãng tàu được giới hạn trách nhiệm theo quy định pháp luật và công ước quốc tế (ví dụ: Công ước Hague-Visby), trừ trường hợp họ có hành vi cố ý hoặc bất cẩn nghiêm trọng.
📦 Vai trò của Forwarder (Người giao nhận)
- Forwarder thường là người trung gian, thay mặt chủ hàng sắp xếp dịch vụ vận tải, thuê hãng tàu, làm thủ tục hải quan, gom hàng…
- Nếu forwarder chỉ đóng vai trò đại lý, họ không trực tiếp chịu trách nhiệm về mất mát, hư hỏng hàng hóa trên biển. Trách nhiệm chính thuộc về hãng tàu.
- Tuy nhiên, nếu forwarder ký hợp đồng vận tải đa phương thức hoặc phát hành vận đơn dưới tên mình (acting as carrier), thì forwarder trở thành người vận chuyển hợp đồng. Khi đó, forwarder phải chịu trách nhiệm như hãng tàu đối với hàng hóa trong suốt hành trình.
⚖️ Nguyên tắc xác định trách nhiệm
1.Xem hợp đồng và chứng từ:
- Nếu vận đơn do hãng tàu phát hành → hãng tàu chịu trách nhiệm.
- Nếu vận đơn do forwarder phát hành → forwarder chịu trách nhiệm như carrier
2. Giới hạn trách nhiệm:
- Người vận chuyển có quyền giới hạn trách nhiệm theo luật, nhưng sẽ mất quyền giới hạn nếu chứng minh được họ có hành vi cố ý gây thiệt hại hoặc bất cẩn nghiêm trọng.
3. Trường hợp miễn trách:
- Nếu thiệt hại do nguyên nhân bất khả kháng (thiên tai, chiến tranh, cháy nổ không do lỗi của người vận chuyển), cả hãng tàu và forwarder có thể được miễn trách.
✅ Kết luận
- Hãng tàu chịu trách nhiệm chính khi hàng hóa bị hư hỏng, mất mát trong quá trình vận chuyển trên biển.
- Forwarder chỉ chịu trách nhiệm nếu họ đóng vai trò là người vận chuyển hợp đồng (phát hành vận đơn dưới tên mình).
- Chủ hàng cần kiểm tra kỹ hợp đồng và chứng từ để xác định đúng đối tượng chịu trách nhiệm, đồng thời mua bảo hiểm hàng hóa để giảm thiểu rủi ro.
